Arima modellari yordamida jismoniy shaxslarning xorijiy pul o‘tkazmalari ko‘satkichini prognozlashtirish (surxondaryo viloyatida)

Arima modellari yordamida jismoniy shaxslarning xorijiy pul o‘tkazmalari ko‘satkichini prognozlashtirish (surxondaryo viloyatida)

##article.authors##

  • Davranov Odil Jumanazarovich

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.5281/zenodo.14871279

##article.subject##:

ADF test, ACF, PACF, model, ARIMA, SARIMA, MAPE, Fisher, avtokorrelatsiya.

##article.abstract##

Maqolada asosiy e’tibor ARIMA modellari yordamida jismoniy shaxslarlarning xorijiy pul o‘tkazmalari
ko‘satkichini prognozlashtirish jarayoniga qaratilgan. Boks-Jenkins usulini qo‘llagan holda mavsumiy integratsiyalashgan
avtoregressiya va sirg‘aluvchi o‘rtacha model qurilgan. Natijada vaqtli qator statsionarligi tekshirilib, SARIMA(0,2,2),(2,2,2)4
modeli tuzilgan. Model ahamiyatliligi MAPE bo‘yicha hamda parametrlari statistik ahamiyatliligi esa Fisherning z mezoni
bilan baholangan. Qoldiqlar normal taqsimot qonuniga bo‘ysunishi hamda ularda avtokorrelatsiya mavjud emasligi
o‘rganilgan. Natijada modeldan foydalanib, 2028-yilga qadar pul o‘tkazmalari hajmining prognoz qiymatlari ishlab
chiqilgan.

Биография автора

Davranov Odil Jumanazarovich

Termiz davlat universiteti o’qituvchisi

##submissions.published##

2025-02-07
Loading...